غربالگری سرطان سینه چیست؟
غربالگری به مجموعهای از آزمایشها و بررسیها گفته میشود که بیماری را پیش از بروز علائم شناسایی میکنند. هدف اصلی غربالگری، تشخیص بیماری در زودترین و قابلدرمانترین مرحله است. برای اینکه یک برنامه غربالگری بهطور گسترده مورد پذیرش و توصیه پزشکان قرار گیرد، باید معیارهای مشخصی را برآورده کند؛ از جمله اینکه بتواند میزان مرگومیر ناشی از آن بیماری را کاهش دهد.
آزمایشهای غربالگری ممکن است شامل موارد زیر باشند:
- آزمایشهای آزمایشگاهی (بررسی خون و سایر مایعات بدن)
- تستهای ژنتیکی برای شناسایی نشانگرهای ارثی مرتبط با بیماری
- بررسیهای تصویربرداری که تصاویر داخل بدن را ایجاد میکنند
این آزمایشها معمولاً برای عموم مردم در دسترس هستند، اما نیاز هر فرد به نوع خاصی از غربالگری به عواملی مانند سن، جنسیت و سابقه خانوادگی بستگی دارد.
غربالگری سرطان سینه چگونه انجام میشود؟
در غربالگری سرطان سینه، زنی که هیچ علامت یا نشانهای از سرطان پستان ندارد، تحت یک یا چند بررسی زیر قرار میگیرد:
معاینه بالینی پستان
در این معاینه، پزشک یا کادر درمانی پستانها و ناحیه زیر بغل را از نظر وجود توده یا هر تغییر غیرطبیعی بررسی میکند.
ماموگرافی (اصلیترین روش غربالگری سرطان سینه)
ماموگرافی نوعی تصویربرداری با اشعه ایکس با دوز پایین است که تصاویر دقیقی از بافت پستان ایجاد میکند. ماموگرافی نقش کلیدی در تشخیص زودهنگام سرطان سینه دارد، زیرا اغلب تغییراتی را نشان میدهد که هنوز توسط بیمار یا پزشک قابل لمس نیستند.
مطالعات نشان دادهاند که انجام سالانه ماموگرافی باعث تشخیص سرطان در مراحل اولیه میشود؛ زمانی که درمان مؤثرتر و حفظ بافت پستان امکانپذیرتر است. ماموگرافی همچنین قادر به تشخیص DCIS (کارسینوم مجرایی درجا) که بیماری غدد پستانی زنانه است و پیشساز سرطان محسوب میشود، خواهد بود؛ سلولهای غیرطبیعی که در صورت عدم درمان میتوانند به سرطان تهاجمی تبدیل شوند. در حال حاضر، ماموگرافی تنها روش غربالگری سرطان سینه است که ثابت شده مرگومیر ناشی از این بیماری را کاهش میدهد.
غربالگری تکمیلی سرطان سینه
تحقیقات متعدد نشان دادهاند که سونوگرافی و MRI پستان میتوانند در کنار ماموگرافی به تشخیص سرطانهایی کمک کنند که در ماموگرافی قابل مشاهده نیستند. این روشها جایگزین ماموگرافی نیستند بلکه در زنان منتخب و بر اساس نظر پزشک، بهصورت مکمل استفاده میشوند.
- MRI پستان: مناسب زنان با ریسک بالا (مثلاً سابقه خانوادگی قوی)
- سونوگرافی پستان: مناسب زنانی که:
- ریسک بالا دارند ولی امکان MRI ندارند
- باردار هستند
- بافت پستان متراکم دارند (که تشخیص در ماموگرافی دشوارتر است)
سرطان سینه چیست و چه کسانی در معرض خطر هستند؟
سرطان سینه به سرطانی گفته میشود که در بافت پستان، معمولاً در مجاری شیری یا لوبولها شکل میگیرد. این بیماری بیشتر در زنان دیده میشود، اما در مردان نیز (بهندرت) رخ میدهد. سرطان سینه دومین علت مرگ ناشی از سرطان در زنان است. حدود یک زن از هر هشت زن در طول زندگی خود به آن مبتلا میشود.
عوامل افزایشدهنده خطر سرطان سینه
- افزایش سن
- سابقه خانوادگی
- جهش ژنتیکی BRCA1 یا BRCA2
- شروع زودهنگام قاعدگی
- بارداری در سن بالا یا نداشتن بارداری
- بافت پستان متراکم
- مصرف هورمونها (استروژن و پروژسترون)
- چاقی
- مصرف الکل
زنان پرخطر
افرادی که دارای جهش ژنتیکی، سابقه خانوادگی قوی، سابقه پرتودرمانی قفسه سینه در جوانی یا سابقه شخصی سرطان سینه هستند، در گروه پرخطر قرار میگیرند و باید برنامه غربالگری متفاوتی داشته باشند.
توصیههای غربالگری سرطان سینه
اگرچه دستورالعملها متفاوتاند، اما اکثر مراجع علمی توافق دارند که:
- ماموگرافی سالانه از سن ۴۰ سالگی جان انسانها را نجات میدهد
- زنان با ریسک متوسط: شروع غربالگری از ۴۰ سالگی
- زنان پرخطر: شروع زودتر (گاهی از ۲۵ تا ۳۰ سالگی) همراه با MRI
بهطور کلی، غربالگری باید تا زمانی که فرد از سلامت عمومی مناسبی برخوردار است ادامه یابد.
مزایا و خطرات غربالگری سرطان سینه
مزایای ماموگرافی
- تشخیص تومورهای کوچک و قابل درمان
- افزایش شانس حفظ پستان
- کاهش مرگومیر ناشی از سرطان سینه
- باقی نماندن اشعه در بدن
محدودیتها
- احتمال بسیار کم تشخیص کاذب
- نیاز به بررسیهای تکمیلی در برخی موارد
- دوز بسیار پایین اشعه (با سود تشخیصی بسیار بیشتر از ریسک)
اگر در غربالگری موردی مشکوک دیده شود چه میشود؟
در صورت مشاهده یافته مشکوک، ممکن است بررسیهای تکمیلی مانند:
- ماموگرافی تشخیصی
- سونوگرافی پستان
- MRI پستان
- یا نمونهبرداری (بیوپسی)
انجام شود. تشخیص زودهنگام باعث میشود گزینههای درمانی سادهتر، مؤثرتر و کمتهاجمیتر باشند.
جمعبندی | چرا غربالگری سرطان سینه را جدی بگیریم؟
غربالگری سرطان سینه مؤثرترین راه تشخیص زودهنگام این بیماری شایع است. ماموگرافی منظم میتواند سرطان را قبل از بروز علائم شناسایی کند و شانس درمان موفق را بهطور چشمگیری افزایش دهد.
ماموگرافی در مرکز رادیولوژی و ماموگرافی راد
در مرکز تصویربرداری راد، ماموگرافی با تجهیزات دیجیتال پیشرفته، دوز کنترلشده اشعه و تفسیر دقیق توسط پزشکان مجرب انجام میشود تا بالاترین دقت تشخیصی فراهم گردد.
اگر زمان انجام غربالگری شما فرا رسیده یا سابقه خانوادگی سرطان سینه دارید، همین امروز برای رزرو نوبت آنلاین ماموگرافی در مرکز رادیولوژی و ماموگرافی راد اقدام کنید؛ یک تصمیم ساده که میتواند ضامن سلامت آینده شما باشد.
دیدگاه خود را ثبت کنید
تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟در گفتگو ها شرکت کنید.