آزمایش فیبرواسکن یک دستگاه تشخیصی غیرتهاجمی است که اخیراً توسط سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) تأیید شده و برای اندازهگیری اسکار یا فیبروز کبد ناشی از انواع بیماریهای کبدی استفاده میشود. مشابه انجام یک سونوگرافی معمول کبد، آزمایش فیبرواسکن بهصورت سرپایی، سریع، بدون درد و آسان انجام میشود و یک جایگزین غیرجراحی برای بیوپسی (نمونهبرداری) سنتی کبد بهمنظور ارزیابی آسیب کبدی فراهم میکند.
مرکز رادیولوژی و سونوگرافی راد یکی از نخستین کلینیکهای تصویربرداری پزشکی در تهران است که این روش نوآورانه را ارائه میدهد.
پزشک شما ممکن است در صورت ابتلا به یکی از بیماریهای مزمن زیر، انجام آزمایش فیبرواسکن را توصیه کند:
- هپاتیت خودایمنی
- کبد چرب
- فیبروز کبدی
- سیروز کبدی
- بیماریهای ژنتیکی (مانند هموکروماتوز و بیماری ویلسون)
- هپاتیت B
- هپاتیت C
- بیماری کبدی الکلی
- استئاتوهپاتیت غیرالکلی (NASH)
پس از ورود برای انجام آزمایش چه انتظاری داشته باشید:
- برنامهریزی کنید که ۱۵ دقیقه زودتر از زمان تعیینشده برای انجام آزمایش حضور داشته باشید.
- لطفاً کارت شناسایی و فهرست داروهای مصرفی فعلی خود را همراه داشته باشید.
- فیبرواسکن به هیچ نوع آرامبخشی نیاز ندارد. شما میتوانید خودتان برای انجام آزمایش رانندگی کرده و بازگردید.
- خودِ انجام آزمایش حدود ۵ دقیقه طول میکشد. کل زمان نوبت شما حدود ۳۰ دقیقه خواهد بود.
- برای انجام آزمایش، به پشت دراز میکشید، دست راست خود را پشت سرتان قرار میدهید و ناحیه سمت راست شکم شما در معرض معاینه قرار میگیرد (لباس گشاد بپوشید).
- متخصص رادیولوژی و سونوگرافی ژل بر پایه آب را روی پوست شما میمالد و سپس یک پروب غیرتهاجمی را روی ناحیه کبد قرار میدهد.
- در طول معاینه، ممکن است در نوک پروب احساس لرزش خفیفی روی پوست داشته باشید، زیرا دستگاه برای اندازهگیری، امواج اولتراسوند را به ناحیه مورد نظر ارسال میکند.
پرسشهای متداول درباره فیبرواسکن
فیبرواسکن چیست؟ فیبرواسکن کبد چیست؟
اگر این سؤال را دارید که “فیبرواسکن کبد چیست؟” یا “فیبرواسکن چه اطلاعاتی به شما میدهد؟”، پاسخ شما اینجاست!
FibroScan® نام یک دستگاه پزشکی است که برای کمک به تعیین سلامت کبد شما استفاده میشود. اصطلاح فیبرواسکن که اغلب با عباراتی مانند “fiber scan”، “fibro scan” یا حتی “fibro liver scan” اشتباه گرفته میشود، همچنین برای اشاره به خودِ آزمایش فیبرواسکن کبد نیز به کار میرود.
اگر پزشک شما انجام فیبرواسکن کبد را توصیه کرده است، احتمالاً هدف او ارزیابی سلامت کبد و تشخیص فیبروز کبدی است؛ وضعیتی که میتواند نشاندهنده وجود و میزان آسیب یا بیماری کبد باشد. فیبرواسکن از فناوری پیشرفته سونوگرافی به نام الاستوگرافی گذرا (Transient Elastography) برای اندازهگیری سفتی کبد استفاده میکند.
بنابراین، فیبرواسکن چیست و معاینه فیبرواسکن چه میباشد؟ این یک فناوری مفید و یک معاینه سریع، آسان و غیرتهاجمی است که به شما و پزشکتان کمک میکند از وضعیت سلامت کبدتان مطلع شوید.
چرا ممکن است به فیبرواسکن نیاز داشته باشم؟ چرا پزشک فیبرواسکن درخواست میکند؟
اسکن کبد با فیبرواسکن میتواند برای کمک به تشخیص یا پایش روند پیشرفت بیماریهایی که کبد را تحت تأثیر قرار میدهند استفاده شود، از جمله:
- بیماری کبد چرب غیرالکلی: در این بیماری (NAFLD)، مقادیر بیشازحدی از چربی در سلولهای کبد ذخیره میشود که شما را در معرض خطر ایجاد آسیب کبدی قرار میدهد.
- بیماری کبدی الکلی: که به هپاتیت الکلی نیز شناخته میشود، آسیب کبدی ناشی از مصرف الکل بیش از توان پردازش کبد است که باعث التهاب شده و میتواند اسکار شدید (سیروز) ایجاد کند و به نارسایی کبد منجر شود.
- استئاتوهپاتیت غیرالکلی (NASH): نوعی تهاجمیتر از کبد چرب غیرالکلی که باعث آسیب کبدی، از جمله سیروز، میشود و میتواند به نارسایی کبد منتهی گردد.
- عفونت ویروسی: هنگامی که کبد به ویروس هپاتیت B (HBV) یا هپاتیت C (HCV) مبتلا میشود، التهاب کبدی ایجاد شده و خطر ابتلا به سیروز، سرطان کبد یا نارسایی کبد افزایش مییابد.
- هموکروماتوز: در این بیماری مقادیر بیشازحدی از آهن در اندامها، از جمله کبد، ذخیره میشود که میتواند برای بدن سمی بوده و باعث آسیب کبدی و سایر عوارض جدی و تهدیدکننده حیات شود.
آزمایش فیبرواسکن همچنین میتواند برای پایش سلامت کبد در بیمارانی که پیوند کبد انجام دادهاند مورد استفاده قرار گیرد.
فیبرواسکن به دنبال چه چیزی است؟
فیبرواسکن یک روش غیرتهاجمی برای سنجش سلامت کبد شما و تعیین مرحلهای از بیماری کبدی است که ممکن است شما و تیم درمانیتان با آن مواجه باشید. با استفاده از فیبرواسکن، سفتی کبد اندازهگیری میشود که نشان میدهد آیا اسکار وجود دارد یا خیر و همچنین میتواند میزان اسکار را مشخص کند.
اسکار کبد در مراحل اولیه فیبروز نامیده میشود و اسکار شدیدتر سیروز است. فیبرواسکن مانند یک اسکن فیبروز عمل میکند که میتواند با استفاده از اندازهگیری میزان اسکار، تشخیص بیماری را فراهم کرده یا روند پیشرفت بیماری کبدی را پیگیری کند.
نتیجه طبیعی فیبرواسکن چیست؟
اگر در مورد نتایج فیبرواسکن خود سؤالی دارید، مهم است که با پزشکتان صحبت کنید. بهطور کلی، فیبرواسکن نتایج زیر را ارائه میدهد:
- امتیاز CAP:
میزان تغییرات چربی کبد شما با امتیاز CAP بر حسب دسیبل بر متر (dB/m) اندازهگیری میشود و با درجه استئاتوز (S1، S2 یا S3) مطابقت دارد. هرچه درصد کبد درگیر تغییرات چربی کمتر باشد، کبد سالمتر است و امتیاز CAP و درجه استئاتوز پایینتر خواهد بود. امتیاز CAP برابر با ۵٪ یا کمتر نشاندهنده کبد سالم است، در حالی که امتیاز CAP بین ۵٪ تا ۳۳٪ با درجه استئاتوز S1 نشاندهنده کبد چرب خفیف است. امتیازهای CAP و درجات استئاتوز بالاتر از این مقادیر نشاندهنده چربی متوسط تا شدید کبد و آسیب بیشتر کبدی هستند. - امتیاز فیبروز:
بر اساس میزان اسکار در کبد که بر حسب کیلوپاسکال (kPa) اندازهگیری میشود، یک امتیاز فیبروز دریافت خواهید کرد. هرچه این امتیاز کمتر باشد، میزان اسکار کبد کمتر و کبد سالمتر است. نتیجه طبیعی بین ۲ تا ۶ کیلوپاسکال است. امتیاز فیبروز F0 تا F1 نشاندهنده عدم وجود اسکار یا اسکار خفیف کبدی است. بالاترین امتیاز ممکن F4 است که نشاندهنده اسکار پیشرفته کبد یا سیروز میباشد.
بسته به وضعیت سلامت خاص شما، ممکن است نتیجه فیبرواسکن بهتنهایی برای ترسیم تصویر کامل سلامت کبد کافی نباشد. در این موارد، ارائهدهنده خدمات درمانی ممکن است علاوه بر فیبرواسکن، از آزمایشهای دیگری مانند آزمایش خون، تصویربرداری یا بیوپسی نیز استفاده کند.
آیا فیبرواسکن همان سونوگرافی است؟
وقتی فیبرواسکن کبد انجام میدهید، در واقع در حال انجام نوعی سونوگرافی کبد هستید. اگر این سؤال برایتان پیش آمده که کدامیک را باید انجام دهید، موضوع بیشتر “فیبرواسکن در برابر سونوگرافی” نیست، بلکه “فیبرواسکن بهعنوان سونوگرافی شما” است. دلیل آن این است که فیبرواسکن کبد از الاستوگرافی گذرا استفاده میکند که یک روش مبتنی بر اولتراسوند و شکل پیشرفتهای از سونوگرافی است.
برای بسیاری از بیمارانی که برای اولین بار با فیبرواسکن آشنا میشوند، این موضوع اطمینانبخش است؛ زیرا سونوگرافیها روشهایی رایج هستند که بسیاری از ما قبلاً تجربه کردهایم و آنها را نسبتاً سریع و راحت یافتهایم.
چگونه برای فیبرواسکن آماده شوم؟
آمادهسازی برای فیبرواسکن ساده و سرراست است. در روز انجام آزمایش، تا ۳ ساعت قبل از تست چیزی نخورید و ننوشید. باید لباس راحت (مانند پیراهن یا لباس گشاد) بپوشید که بتوان آن را جابهجا کرد تا پرستار بتواند ناحیه بالایی سمت راست شکم شما را معاینه کند. لطفاً از پوشیدن لباسهای تنگ در زمان مراجعه خودداری کنید. همچنین ممکن است از شما خواسته شود چند دقیقه قبل از معاینه روی تخت استراحت کنید، زیرا مهم است که اندازهگیریها زمانی انجام شوند که بدن شما در حالت استراحت قرار دارد.
آیا فیبرواسکن دردناک است؟ انجام آن چقدر طول میکشد؟
خبر خوب! فیبرواسکن اصلاً دردناک نیست و به هیچگونه آرامبخشی نیاز ندارد. اگر تاکنون سونوگرافی انجام دادهاید، متوجه خواهید شد که روش فیبرواسکن مشابه آن است. شما به پشت دراز میکشید و دست راست خود را بالای سر قرار میدهید تا دسترسی به قفسه دندهای سمت راست فراهم شود و کبد اسکن شود. ژل روی ناحیه مورد نظر مالیده میشود و دستگاه فیبرواسکن روی پوست بین دندهها قرار میگیرد. ممکن است هنگام ارسال پالسهای انرژی به کبد برای جمعآوری اندازهگیریها، لرزش خفیفی احساس کنید.
پیش از آنکه فناوری فیبرواسکن در سال ۲۰۱۳ در آمریکا در دسترس قرار گیرد، پزشکان مجبور بودند برای بهدست آوردن همین اطلاعات به بیوپسی کبد متکی باشند؛ بنابراین میتوان از وجود این فناوری بدون درد قدردان بود.
شاید این سؤال برایتان پیش بیاید که “فیبرواسکن چقدر طول میکشد؟” خبر خوب دیگر اینکه معاینه معمولاً فقط ۵ تا ۱۰ دقیقه زمان میبرد.
پس از انجام آزمایش فیبرواسکن چه اتفاقی میافتد؟
رایانه اطلاعات بهدستآمده از آزمایش شما را تحلیل میکند. نتایج برای بررسی در اختیار پزشک شما قرار داده میشود. پس از بررسی، شما از نتایج مطلع خواهید شد.
جمعبندی
فیبرواسکن کبد یک روش پیشرفته، سریع و غیرتهاجمی برای ارزیابی میزان فیبروز و چربی کبد است که بدون نیاز به بیوپسی، اطلاعات ارزشمندی درباره سلامت کبد در اختیار پزشک و بیمار قرار میدهد. این روش با دقت بالا، نقش مهمی در تشخیص زودهنگام بیماریهای کبدی، پایش روند پیشرفت بیماری و ارزیابی پاسخ به درمان ایفا میکند.
در مرکز رادیولوژی و سونوگرافی راد، فیبرواسکن با استفاده از تجهیزات بهروز، توسط تیم مجرب رادیولوژی و در محیطی آرام و استاندارد انجام میشود. هدف ما ارائه تشخیصی دقیق، قابل اعتماد و همراه با حفظ آسایش و اطمینان خاطر بیماران است. در صورت توصیه پزشک معالج، میتوانید با اطمینان انجام فیبرواسکن کبد را در مرکز راد انجام دهید و گامی مؤثر در مسیر مراقبت از سلامت کبد خود بردارید. برای رزرو نوبت آنلاین فیبرو اسکن کبد کلیک نمایید.
دیدگاه خود را ثبت کنید
تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟در گفتگو ها شرکت کنید.